Dobre rady babuni

Domowe porady i sprawdzone przepisy

Co siać w styczniu? Kwiaty, warzywa i zioła na rozsadę i parapet

Otwarta torebka z nasionami na stole, w tle grabki i narzędzia ogrodowe
()

Co siać w styczniu? Przede wszystkim kwiaty i warzywa, które rosną bardzo wolno i potrzebują kilku miesięcy, zanim zakwitną lub wydadzą plon. Należą do nich pelargonie, begonie, lobelie, goździki Chabauda oraz ostra papryka. W styczniu warto też założyć zielony ogródek na parapecie z rzeżuchą, szczypiorkiem i mikroliśćmi. Natomiast w gruncie siejemy tylko nieliczne gatunki, które potrzebują przemrożenia nasion. Poniżej znajdziesz listę roślin, terminy siewu i wskazówki, jak uzyskać zdrową rozsadę.

Dlaczego warto siać w styczniu?

Styczeń to najkrótsze i najciemniejsze tygodnie w roku, dlatego większość ogrodników jeszcze odpoczywa. Jednak niektóre rośliny od wysiewu do kwitnienia potrzebują nawet 5 miesięcy. Jeśli posiejesz je dopiero w marcu, zakwitną późnym latem. Z kolei rozsada przygotowana w styczniu w maju trafia do ogrodu i na balkon już z pąkami.

Siew w styczniu ma też swoje wady. Przede wszystkim brakuje światła, a ogrzewane mieszkania mają suche powietrze. Dlatego w tym miesiącu siej tylko to, co naprawdę wymaga wczesnego startu, a resztę zostaw na luty i marzec.

Co siać w styczniu na rozsadę? Kwiaty

Najwięcej zyskują na wczesnym siewie kwiaty balkonowe i rabatowe. Oto gatunki, które warto posiać w styczniu w domu:

  • pelargonia rabatowa z nasion, która kiełkuje w 7 do 14 dni i zakwita po około 4 miesiącach,
  • begonia stale kwitnąca o nasionach drobnych jak pył, które wysiewa się na powierzchnię podłoża,
  • lobelia przylądkowa, czyli niebieska chmurka kwiatów do skrzynek i wiszących donic,
  • goździk Chabauda, pachnący kwiat na rabaty i do bukietów,
  • pierwiosnek, który zakwitnie wiosną kolejnego roku lub nawet tego samego sezonu,
  • petunia, najlepiej pod koniec stycznia, gdy dni są już nieco dłuższe.

Pelargonie można też rozmnażać z sadzonek pobranych z roślin przezimowanych w domu. Jak przechować je do wiosny, opisujemy w artykule jak przezimować pelargonie.

Pelargonia z nasion: krótka instrukcja

Nasiona pelargonii są dość duże, dlatego łatwo je wysiać pojedynczo do małych doniczek lub komórek multiplatu. Przykryj je cienką warstwą podłoża i trzymaj w temperaturze około 22°C. Po wschodach obniż temperaturę do 18°C i zapewnij dużo światła. Natomiast po 4 do 6 tygodniach przesadź młode rośliny do większych doniczek. Dzięki uszczykiwaniu wierzchołków pelargonie lepiej się rozkrzewią i wytworzą więcej kwiatów.

Co siać w styczniu? Warzywa na rozsadę

Większość warzyw siejemy dopiero od lutego. Jednak kilka gatunków rośnie tak powoli, że warto zacząć wcześniej.

  • ostra papryka i chili, ponieważ od siewu do owocowania potrzebują nawet 5 miesięcy,
  • bakłażan, siany pod koniec stycznia do uprawy w szklarni lub tunelu,
  • seler korzeniowy, który bardzo długo kiełkuje, dlatego wcześniejszy wysiew daje większe bulwy.

Pomidory, słodką paprykę i kapustę lepiej wysiać w lutym i marcu. W przeciwnym razie rozsada zdąży przerosnąć, zanim minie ryzyko przymrozków. Kolejne gatunki znajdziesz w poradniku co siać w lutym na rozsadę.

Co siać w styczniu: drobne nasiono na otwartej dłoni ogrodnika

Drobne nasiona, takie jak begonia czy lobelia, wysiewa się powierzchniowo, bez przykrywania ziemią.

Kalendarz siewu na pierwsze miesiące roku

MiesiącKwiatyWarzywa
Styczeńpelargonia, begonia, lobelia, goździk Chabauda, pierwiosnekostra papryka, bakłażan, seler
Lutypetunia, werbena, szałwia błyszcząca, lwia paszczapor, słodka papryka, wczesna kapusta
Marzecaksamitki, cynie, astrypomidory, ogórki pod koniec miesiąca, sałata

Terminy są orientacyjne. W chłodniejszych regionach Polski, na przykład na północnym wschodzie, warto przesunąć siew o 1 do 2 tygodni.

Pamiętaj też, że nasiona kupione w sklepie mają na opakowaniu termin siewu. Warto go porównać z naszą tabelą, ponieważ niektóre odmiany rosną szybciej.

Zioła i warzywa na parapet

Styczeń to dobry czas na domowy ogródek, który da świeże witaminy jeszcze przed wiosną. Wystarczy jasny parapet i kilka doniczek.

RoślinaGdzie i jak siaćZbiór po
Rzeżuchana wacie lub ligninie, bez ziemi5 do 7 dniach
Mikroliście rzodkiewki, brokułu, groszkugęsto w płytkiej tacce z ziemią7 do 14 dniach
Szczypiorek z cebulicebulki dymki posadzone w doniczce lub słoiku z wodą2 do 3 tygodniach
Natka pietruszkikorzenie pietruszki posadzone w doniczce3 do 4 tygodniach
Sałata i rukolaw skrzynce na jasnym parapecie4 do 6 tygodniach
Bazyliaw doniczce, najlepiej z doświetlaniem6 do 8 tygodniach

Pamiętaj, że bazylia i sałata potrzebują dużo światła. Dlatego bez lampy w styczniu często wyciągają się i słabo rosną.

Co siać w styczniu do gruntu?

W ogrodzie w styczniu nie siejemy warzyw, bo ziemia jest zamarznięta, a siewki i tak nie przetrwałyby mrozów. Wyjątkiem są rośliny, których nasiona potrzebują przemrożenia, aby wykiełkować. Taki proces nazywamy stratyfikacją.

Należą do nich między innymi orliki, ciemierniki, goryczki oraz nasiona wielu drzew i krzewów. Wysiej je do doniczek z ziemią, przykryj siatką przed ptakami i zostaw na zewnątrz, na przykład pod żywopłotem. Wiosną, gdy zrobi się cieplej, nasiona same zaczną kiełkować. Ponadto w łagodną zimę możesz wysiać w nieprzemarzniętą ziemię nasiona maku i nagietka, które zakiełkują wczesną wiosną.

Jak siać w styczniu, żeby rozsada była zdrowa?

Podłoże i pojemniki

Do wysiewu używaj specjalnego podłoża do siewu i pikowania. Jest drobne, lekkie i ubogie w nawozy, dzięki czemu siewki szybko wytwarzają korzenie. Natomiast zwykła ziemia do kwiatów bywa zbyt zbita i może zawierać zarodniki grzybów. Siej do czystych doniczek, multiplatów lub tacek, które mają otwory odpływowe.

Temperatura i wilgotność

Większość nasion kiełkuje najlepiej w temperaturze 20 do 24°C. Po wykiełkowaniu przenieś siewki w chłodniejsze miejsce, około 16 do 18°C, bo w cieple szybko się wyciągają. Podłoże utrzymuj stale lekko wilgotne, zraszając je spryskiwaczem. Z kolei przykrycie folią lub pokrywką miniszklarenki pomaga przy kiełkowaniu, jednak codziennie trzeba je uchylać na kilka minut.

Światło

To najważniejszy warunek w styczniu. Dzień trwa wtedy tylko 8 do 9 godzin, dlatego rozsada stojąca na parapecie często wyrasta wiotka i blada. Najlepiej zainwestować w lampę LED do roślin i świecić 12 do 14 godzin na dobę z odległości 20 do 30 cm. Jeśli nie masz lampy, postaw siewki na najjaśniejszym oknie, a za doniczkami ustaw aluminiową folię, która odbije światło.

Jak wysiać drobne nasiona krok po kroku?

  • napełnij pojemnik podłożem i lekko je ubij deseczką,
  • zwilż ziemię spryskiwaczem jeszcze przed siewem,
  • wymieszaj drobne nasiona z odrobiną suchego piasku, dzięki czemu rozsiejesz je równomiernie,
  • rozsyp mieszankę na powierzchni i delikatnie dociśnij,
  • większe nasiona przykryj cienką warstwą podłoża, mniej więcej równą ich dwukrotnej grubości,
  • przykryj pojemnik folią lub szybką i postaw w ciepłym miejscu,
  • opisz pojemnik nazwą rośliny i datą siewu.

Pikowanie

Gdy siewki wytworzą pierwsze prawdziwe liście, przesadź je pojedynczo do małych doniczek. Ten zabieg nazywamy pikowaniem. Dzięki temu rośliny mają więcej miejsca, rozbudowują korzenie i są silniejsze.

Hartowanie rozsady

Rozsada wyhodowana w domu nie jest przyzwyczajona do słońca, wiatru i chłodu. Dlatego na 1 do 2 tygodni przed wysadzeniem do ogrodu wystawiaj ją na zewnątrz w ciepłe dni, najpierw na godzinę, potem coraz dłużej. Kwiaty balkonowe sadzimy na stałe miejsce zwykle po połowie maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Z kolei papryka i bakłażan trafiają do gruntu jeszcze później albo rosną dalej w szklarni lub w dużych donicach na słonecznym balkonie.

Inne prace w ogrodzie w styczniu

Oprócz siewu styczeń to dobry czas na przygotowania do sezonu. Warto wykorzystać go na kilka prostych zadań.

  • strząsaj mokry śnieg z iglaków i żywopłotów, żeby nie łamał gałęzi,
  • sprawdzaj przechowywane bulwy dalii, mieczyków i begonii, usuwając te nadgniłe,
  • dokarmiaj ptaki i uzupełniaj wodę w poidełkach,
  • zaplanuj płodozmian i rozkład grządek na nowy sezon,
  • przejrzyj zapasy nasion i zrób listę zakupów,
  • wyczyść i naostrz narzędzia ogrodowe.

Stare nasiona warto przed siewem sprawdzić. Połóż 10 sztuk na wilgotnej ligninie i trzymaj w cieple. Jeśli wykiełkuje mniej niż połowa, kup nową paczkę albo siej gęściej.

Najczęstsze błędy przy siewie w styczniu

  • wysiew pomidorów i słodkiej papryki zbyt wcześnie, przez co rozsada przerasta,
  • brak doświetlania i wyciąganie się siewek,
  • zbyt gęsty siew, który sprzyja chorobom,
  • przelewanie podłoża i zgorzel siewek, czyli przewracanie się młodych roślin u nasady,
  • ustawienie doniczek tuż nad gorącym kaloryferem.

Co siać w styczniu: najczęstsze pytania

Czy w styczniu można siać pomidory?

Można, ale tylko przy dobrym doświetlaniu i z myślą o ogrzewanej szklarni. Do gruntu lepiej siać je od połowy marca.

Jak długo kiełkują nasiona pelargonii?

Zwykle od 7 do 14 dni w temperaturze około 22°C. Warto kupić nasiona otoczkowane, które łatwiej rozłożyć pojedynczo.

Czy begonie trzeba przykrywać ziemią?

Nie. Nasiona begonii potrzebują światła do kiełkowania, dlatego tylko lekko dociśnij je do podłoża.

Co zrobić, gdy siewki się wyciągają?

Obniż temperaturę i dodaj światła. Przy pikowaniu sadź je nieco głębiej, aż do liścieni.

Czy można siać w styczniu bez lampy?

Tak, ale wybieraj wtedy rośliny mniej wymagające, na przykład pelargonie i goździki, i stawiaj je na oknie od strony południowej. Siewki obracaj co kilka dni, aby nie wyginały się w stronę szyby.

Podsumowanie

Podsumowując, w styczniu siej przede wszystkim rośliny o długim okresie wzrostu: pelargonie, begonie, lobelie, goździki Chabauda, ostrą paprykę i seler. Na parapecie załóż ogródek z rzeżuchą, szczypiorkiem i mikroliśćmi. Zapewnij siewkom dużo światła, umiarkowaną temperaturę i lekko wilgotne podłoże. Dzięki temu wiosną posadzisz w ogrodzie mocną i zdrową rozsadę.

Źródła

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!