Suchy nos, drapanie w gardle, piekące oczy i iskrzące włosy to typowe objawy zbyt suchego powietrza w okresie grzewczym. Kaloryfery ogrzewają mieszkanie, ale jednocześnie obniżają wilgotność powietrza nawet do 20 do 30%. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznać suche powietrze w mieszkaniu, dlaczego szkodzi zdrowiu i jakie domowe sposoby pomogą je nawilżyć.
Dlaczego zimą w mieszkaniu jest suche powietrze?
Zimne powietrze z zewnątrz zawiera mało pary wodnej. Gdy wpada do mieszkania i ogrzewa się na kaloryferach, jego wilgotność względna gwałtownie spada. Dlatego im mocniej grzejemy, tym bardziej suche staje się powietrze. Problem nasila się w szczelnych, mocno ogrzewanych mieszkaniach w blokach.
Jak rozpoznać suche powietrze w mieszkaniu?
- wysychająca i swędząca skóra, pękające usta,
- suchy nos, częste krwawienia z nosa, drapanie w gardle,
- pieczenie i zmęczenie oczu, zwłaszcza u osób noszących soczewki,
- elektryzujące się włosy i ubrania,
- usychające końcówki liści roślin doniczkowych,
- pękające meble i podłogi drewniane.
Najpewniejszym sposobem jest pomiar higrometrem. Prawidłowa wilgotność w mieszkaniu wynosi 40 do 60%. Natomiast poniżej 40% powietrze jest zbyt suche.
Jak mierzyć wilgotność w domu?
Przede wszystkim kup prosty higrometr elektroniczny, często połączony z termometrem. Kosztuje niewiele, a dzięki niemu od razu wiesz, czy trzeba nawilżać, czy wręcz osuszać. Ponadto postaw go z dala od kaloryfera, okna i nawilżacza, bo inaczej pokaże zafałszowany wynik. Najlepiej sprawdzaj wilgotność o różnych porach dnia przez kilka dni. Z kolei w większym mieszkaniu warto mieć dwa urządzenia, na przykład w sypialni i w salonie, ponieważ wilgotność w poszczególnych pokojach potrafi się wyraźnie różnić.
Czy suche powietrze szkodzi zdrowiu?
Tak. Wysuszona błona śluzowa nosa i gardła gorzej zatrzymuje wirusy i bakterie, dlatego łatwiej o infekcje. Ponadto suche powietrze nasila objawy alergii i astmy, pogarsza jakość snu oraz podrażnia skórę, szczególnie u osób z atopowym zapaleniem skóry. Najbardziej odczuwają je dzieci i seniorzy.
Domowe sposoby na suche powietrze w mieszkaniu
Obniż temperaturę
Przede wszystkim nie przegrzewaj mieszkania. W temperaturze 20 do 21°C powietrze jest mniej suche niż przy 24°C. Przy okazji zaoszczędzisz, o czym piszemy w artykule, jak oszczędzać na ogrzewaniu.
Pojemniki z wodą na kaloryferach
Ceramiczne nawilżacze zawieszane na grzejniku to najprostszy i najtańszy sposób. Pamiętaj jednak, żeby regularnie je myć i wymieniać wodę.
Rośliny doniczkowe
Rośliny oddają wilgoć przez liście. Dobrze sprawdzają się skrzydłokwiat, paprocie, bluszcz i zielistka. Kilka roślin w pokoju nie zastąpi nawilżacza, jednak poprawi mikroklimat.
Mokry ręcznik i suszenie prania
Wilgotny ręcznik na kaloryferze lub pranie suszone w pokoju szybko podniosą wilgotność. Z kolei przy suszeniu prania obserwuj higrometr, żeby nie przesadzić i nie doprowadzić do skraplania pary na szybach.
Gotowanie i kąpiel
Po kąpieli zostaw otwarte drzwi łazienki, a podczas gotowania nie zawsze musisz włączać okap na najwyższy bieg.
Suche powietrze w mieszkaniu a sen
W sypialni suche powietrze dokucza najbardziej, bo przez kilka godzin oddychamy nim bez przerwy. Dlatego rano budzimy się z zatkanym nosem, suchością w ustach i bólem gardła. Przede wszystkim obniż temperaturę w sypialni do około 18 do 20°C, a ponadto przewietrz ją krótko przed snem. Z kolei nawilżacz ustaw tak, by mgiełka nie leciała bezpośrednio na łóżko. Poza tym warto postawić przy łóżku szklankę wody, żeby w nocy łatwo zwilżyć gardło.
Suche powietrze w mieszkaniu a dziecko
Niemowlęta i małe dzieci szczególnie źle znoszą przesuszone powietrze. Na przykład częściej mają zatkany nosek, przez co gorzej śpią i jedzą. Dlatego w pokoju dziecka utrzymuj wilgotność w granicach 40 do 60%, a temperaturę około 20°C. Natomiast nie stosuj nawilżacza parowego, bo gorąca para może poparzyć. Ponadto codziennie wymieniaj wodę w zbiorniku i czyść urządzenie zgodnie z instrukcją. Z kolei przy zatkanym nosku pomocna bywa sól fizjologiczna, jednak przy dłuższych dolegliwościach skonsultuj się z pediatrą.
Jak chronić skórę i śluzówki zimą?
- pij regularnie wodę i ciepłe herbaty ziołowe,
- nawilżaj nos solą fizjologiczną lub wodą morską w sprayu,
- po kąpieli smaruj skórę emolientem lub kremem nawilżającym,
- używaj pomadki ochronnej do ust,
- przy suchych oczach stosuj krople nawilżające i rób przerwy od ekranu,
- wybieraj krótkie prysznice w letniej, a nie gorącej wodzie.
Dzięki temu skóra i drogi oddechowe łatwiej zniosą sezon grzewczy, nawet gdy w domu jest dość sucho.
Nawilżacz powietrza: jaki wybrać?
- ultradźwiękowy: cichy i energooszczędny, najlepiej z wodą destylowaną, bo inaczej zostawia biały osad,
- ewaporacyjny: naturalnie odparowuje wodę przez filtr i nie przenawilża powietrza,
- parowy: podgrzewa wodę, dlatego jest higieniczny, ale zużywa więcej prądu i nie nadaje się do pokoju małego dziecka.
Niezależnie od rodzaju nawilżacz trzeba regularnie czyścić, bo w zbiorniku łatwo rozwijają się bakterie i pleśń.
Suche powietrze latem i przy klimatyzacji
Problem nie dotyczy tylko zimy. Klimatyzacja również osusza powietrze, dlatego latem w biurach i samochodach często pieką oczy. Przede wszystkim nie ustawiaj zbyt niskiej temperatury, a ponadto regularnie serwisuj urządzenie i wymieniaj filtry. Z kolei w domach z rekuperacją zimą także bywa sucho. W takim przypadku pomaga rekuperator z wymiennikiem odzyskującym wilgoć lub zmniejszenie wydajności wentylacji, oczywiście po konsultacji z instalatorem.
Jak suche powietrze wpływa na rośliny, meble i zwierzęta?
Rośliny tropikalne, takie jak storczyki, paprocie czy kalatee, szybko reagują na przesuszenie. Na przykład brązowieją im końcówki liści, a pąki kwiatowe opadają. Dlatego ustaw je z dala od kaloryferów i postaw doniczki na tacy z mokrym keramzytem. Z kolei drewniane meble, parkiet i instrumenty muzyczne w suchym powietrzu kurczą się i pękają, zwłaszcza gdy wilgotność spada poniżej 35%. Natomiast zwierzęta również odczuwają suchość: koty i psy mogą mieć łuszczącą się skórę, a ptaki domowe i gady potrzebują wyższej wilgotności. Ponadto pamiętaj, że gdy nawilżasz powietrze dla siebie, przy okazji pomagasz też swoim pupilom i kwiatom.
Domowy nawilżacz: zrób to sam
Jeśli nie chcesz kupować urządzenia, przygotuj prosty nawilżacz z tego, co masz w domu. Na przykład postaw na parapecie nad kaloryferem szeroką miskę z wodą i włóż do niej kilka kamyków lub muszelek, żeby całość ładnie wyglądała. Ponadto możesz zawiesić na grzejniku wąski pas bawełnianej tkaniny, której koniec zanurzysz w naczyniu z wodą. Tkanina będzie wtedy stale podciągać wodę i ją odparowywać. Jednak wymieniaj wodę co kilka dni, bo w stojącej wodzie rozwijają się bakterie.
Jak czyścić nawilżacz powietrza?
- codziennie wylewaj resztki wody ze zbiornika i napełniaj go świeżą,
- raz w tygodniu umyj zbiornik ciepłą wodą z łagodnym płynem i dokładnie wypłucz,
- osad z kamienia usuń roztworem octu lub kwasku cytrynowego, zostawiając go na około 30 minut,
- przetrzyj miękką szczoteczką trudno dostępne miejsca, na przykład okolice membrany w nawilżaczu ultradźwiękowym,
- w nawilżaczu ewaporacyjnym wymieniaj filtr zgodnie z instrukcją producenta,
- przed odstawieniem urządzenia na lato umyj je i wysusz wszystkie części.
Przede wszystkim brudny nawilżacz może rozpylać w powietrzu bakterie i zarodniki pleśni. Dlatego regularne czyszczenie jest równie ważne jak sam wybór urządzenia.
Nawilżacz, oczyszczacz czy urządzenie dwa w jednym?
Nawilżacz zwiększa ilość pary wodnej w powietrzu, natomiast oczyszczacz zatrzymuje kurz, pyłki i smog na filtrach. Dlatego przy suchym powietrzu potrzebny jest przede wszystkim nawilżacz. Z kolei w miastach z zanieczyszczonym powietrzem zimą przydaje się także oczyszczacz. Coraz popularniejsze są urządzenia łączące obie funkcje, które oszczędzają miejsce. Jednak są zwykle droższe, a ich część nawilżająca ma mniejszą wydajność niż w osobnym nawilżaczu. Ponadto wymagają regularnej wymiany kilku filtrów.
Suche powietrze w biurze
W biurach wilgotność zimą często spada jeszcze niżej niż w domu, zwłaszcza w budynkach z klimatyzacją i mechaniczną wentylacją. Przede wszystkim pij wodę regularnie, najlepiej trzymając butelkę na biurku. Ponadto rób przerwy od monitora i stosuj krople nawilżające do oczu, jeśli czujesz pieczenie. Z kolei kilka roślin w pokoju, na przykład skrzydłokwiat czy zielistka, poprawia mikroklimat i nastrój. Natomiast jeśli problem dotyczy całego zespołu, warto zgłosić go pracodawcy lub zarządcy budynku.
Nie przesadź z nawilżaniem
Wilgotność powyżej 60% sprzyja rozwojowi pleśni i roztoczy. Jeśli szyby zaczynają parować, a w narożnikach pojawiają się ciemne plamy, wilgoci jest za dużo. Więcej przeczytasz w artykule, w którym opisujemy, czym grozi wilgoć w mieszkaniu zimą.
Suche powietrze w mieszkaniu: najczęstsze pytania
Czy wietrzenie nawilża powietrze?
Zimą nie, ponieważ mroźne powietrze z zewnątrz jest bardzo suche. Jednak wietrzenie jest konieczne dla wymiany powietrza.
Gdzie postawić nawilżacz?
Na wysokości około metra nad podłogą, z dala od mebli, ścian i elektroniki.
Czy suche powietrze powoduje kaszel?
Może nasilać suchy kaszel i drapanie w gardle, szczególnie w nocy.
Czy suche powietrze w mieszkaniu może powodować ból głowy?
Pośrednio tak, bo przesuszenie i przegrzanie sprzyjają zmęczeniu i gorszemu spaniu. Dlatego warto pić więcej wody i regularnie wietrzyć.
Czy olejki eteryczne można dodawać do nawilżacza?
Tylko do urządzeń, których producent na to pozwala. Olejki mogą bowiem uszkodzić zbiornik i podrażnić drogi oddechowe.
Podsumowanie
Podsumowując, suche powietrze w mieszkaniu to typowy problem sezonu grzewczego. Zmierz wilgotność higrometrem, obniż temperaturę, postaw rośliny, zawieś pojemniki z wodą na kaloryferach, a przy dużym przesuszeniu kup nawilżacz. Celuj w wilgotność 40 do 60%, a Twoje drogi oddechowe, skóra i rośliny szybko to docenią.
























