Szare pióra w białe kropki, niebieska, naga głowa i donośny głos, który słychać w całej okolicy. Perliczka, czyli perlica zwyczajna (Numida meleagris), pochodzi z afrykańskich sawann, ale od wieków hoduje się ją także w Europie. Daje smaczne, chude mięso i jajka, a przy okazji zjada owady i kleszcze w ogrodzie. Poniżej opisujemy, jak wygląda perliczka, jak żyje na wolności, jak ją hodować i czym różni się od kury.
Perliczka: jak wygląda?
Przede wszystkim to ptak wielkości niewielkiej kury, ważący zwykle 1,3 do 1,6 kg. Poza tym ma okrągłe ciało i ciemnoszare upierzenie pokryte drobnymi, białymi kropkami, które przypominają perełki. Dlatego właśnie tak się nazywa. Natomiast głowa i szyja są nagie, niebiesko-czerwone, z rogowym wyrostkiem na czubku głowy.

Perliczka ma nagą, niebiesko-czerwoną głowę z rogowym wyrostkiem.
Perliczka: odmiany barwne
Poza klasyczną, perłowoszarą perliczką hodowcy wyhodowali odmiany białe, lawendowe, brązowe i łaciate. Z kolei biała perliczka jest szczególnie ceniona na fermach, bo jej tuszka ma jasną skórę.

Biała perliczka to jedna z odmian hodowlanych.
Jak odróżnić samca od samicy?
U młodych ptaków to trudne, bo obie płcie wyglądają podobnie. Jednak dorosły samiec ma zwykle większe, odstające korale pod dziobem i wyższy wyrostek na głowie. Najpewniejszą wskazówką jest głos. Samica wydaje charakterystyczny, dwusylabowy okrzyk, natomiast samiec krzyczy jednym, urywanym dźwiękiem.
Ile waży perliczka?
Dorosła perliczka waży zwykle od około 1,3 do 1,6 kg, przy czym samce bywają nieco cięższe od samic. Z kolei linie mięsne, hodowane głównie we Francji, osiągają nawet około 2 kg. Pisklę po wykluciu waży zaledwie kilkadziesiąt gramów, a do masy dorosłego ptaka dochodzi w ciągu kilku miesięcy.
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| Masa dorosłej perliczki | około 1,3 do 1,6 kg |
| Masa ptaków z linii mięsnych | do około 2 kg |
| Masa jaja | około 40 do 45 g |
| Nieśność | zwykle 80 do 100 jaj w sezonie |
| Czas wylęgu | około 26 do 28 dni |
| Długość życia | zwykle 10 do 15 lat |
Perliczka na wolności
Na świecie żyje kilka gatunków perliczek, a wszystkie pochodzą z Afryki. Perlica zwyczajna zamieszkuje sawanny i suche zarośla na południe od Sahary. Co więcej, żyje w stadach, w dzień szuka pożywienia na ziemi, a na noc wzlatuje na drzewa. Ponadto zjada nasiona, owady, ślimaki, a nawet małe węże i kleszcze.

Perliczki żyją w stadach i trzymają się razem.

Perlica zwyczajna ma nagą, niebieską głowę i perłowo nakrapiane pióra.
Perliczka w historii Europy i Polski
Perliczki znali już starożytni Grecy i Rzymianie, którzy sprowadzali je z Afryki Północnej jako ptaki ozdobne i przysmak na ucztach. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego hodowla w Europie niemal zanikła. Natomiast w XV i XVI wieku Portugalczycy ponownie przywieźli perliczki z Afryki Zachodniej. Następnie ptaki szybko rozpowszechniły się w całej Europie, a także w obu Amerykach.
W Polsce perliczki od dawna trzymano w dworach i gospodarstwach, często razem z kurami, indykami i pawiami. Dziś wracają do łask jako ptaki przydomowe, które ograniczają liczbę owadów w ogrodzie.
Perliczka a kura: najważniejsze różnice
| Cecha | Perliczka | Kura |
|---|---|---|
| Głośność | bardzo głośna | umiarkowana |
| Latanie | dobrze lata | lata słabo |
| Nieśność | około 80 do 100 jaj w sezonie | zależnie od rasy, często znacznie więcej |
| Wysiadywanie | często porzuca gniazdo | wiele ras to dobre kwoki |
| Mięso | ciemne, chude, lekko dziczyznowe | jasne, delikatne |
| Ogród | mało grzebie, zjada owady | mocno rozgrzebuje grządki |
Czy perliczki latają?
Tak, i to znacznie lepiej niż kury. Perliczka potrafi bez trudu wzlecieć na dach, wysoki płot albo gałąź drzewa, a w razie zagrożenia przefrunąć kilkadziesiąt metrów. Na wolności właśnie w ten sposób ucieka przed drapieżnikami i spędza noc wysoko na drzewach. Natomiast na dłuższe dystanse perliczki raczej nie latają, bo wolą biegać.
W hodowli przydomowej ta umiejętność bywa kłopotliwa. Dlatego hodowcy stosują kilka sposobów, żeby ptaki nie uciekały:
- przycinają lotki na jednym skrzydle, co zaburza równowagę w locie i jest bezbolesne,
- zakrywają wybieg siatką od góry, co dodatkowo chroni przed jastrzębiem,
- przez pierwsze dwa tygodnie trzymają nowe ptaki w zamknięciu, żeby przyzwyczaiły się do miejsca,
- karmią stado zawsze o tej samej porze i w tym samym miejscu.
Przycięte lotki odrastają po pierzeniu, więc zabieg trzeba powtarzać mniej więcej raz w roku.
Perliczka w hodowli przydomowej
Perliczki są odporne, mało wymagające i dobrze znoszą chłód, ale nie lubią wilgoci i przeciągów. Dlatego potrzebują suchego kurnika z grzędami oraz wybiegu. Trzeba jednak pamiętać o kilku cechach, które odróżniają je od kur:
- są bardzo głośne i alarmują krzykiem o każdym intruzie,
- dobrze latają, dlatego wybieg warto osłonić siatką lub przyciąć im lotki,
- są płochliwe i źle znoszą łapanie,
- lubią spać wysoko, na drzewach lub dachach.

Perliczki są odporne i mało wymagające w hodowli.
Jak przygotować kurnik dla perliczek?
- Wybierz suche, jasne pomieszczenie bez przeciągów.
- Zamontuj grzędy wyżej niż dla kur, bo perliczki lubią spać wysoko.
- Wyściel podłogę słomą lub trocinami i wymieniaj ściółkę, gdy zawilgotnieje.
- Ustaw poidło, karmidło i pojemnik z grysem.
- Przez pierwsze dni trzymaj nowe ptaki w zamknięciu, żeby nauczyły się wracać na noc.
- Ogrodź wybieg i zabezpiecz go przed lisem i kuną.
Rejestracja drobiu
Posiadacz drobiu, nawet kilku ptaków trzymanych na własne potrzeby, powinien zgłosić stado w ARiMR. Ponadto w okresach zagrożenia ptasią grypą obowiązują zasady bioasekuracji, na przykład trzymanie ptaków pod zadaszeniem. Aktualne wymagania sprawdzisz w ARiMR i u powiatowego lekarza weterynarii.
Ile miejsca potrzebuje perliczka?
Perliczki to ptaki stadne, dlatego nie należy trzymać pojedynczej sztuki. Najlepiej zacząć od stada liczącego co najmniej 5 lub 6 ptaków. W kurniku przyjmuje się zwykle 3 do 4 perliczek na metr kwadratowy podłogi. Z kolei na grzędzie każdy ptak potrzebuje około 25 do 30 cm miejsca. Ponadto perliczki uwielbiają ruch, więc im większy wybieg, tym spokojniejsze stado.
Warto też pamiętać o sąsiadach. Perliczki krzyczą głośno, zwłaszcza rano i gdy coś je zaniepokoi, dlatego w gęstej zabudowie mogą być uciążliwe.
Choroby perliczek i jak im zapobiegać
Dorosła perliczka rzadko choruje, jednak kilka zagrożeń warto znać. Przede wszystkim młode ptaki są wrażliwe na wilgoć, chłód i kokcydiozę, czyli chorobę pasożytniczą jelit. Dlatego ściółka u piskląt musi być zawsze sucha. Ponadto perliczki, podobnie jak kury, mogą mieć wszoły, ptaszyńce i robaki. Regularnie oglądaj pióra i odrobaczaj stado po konsultacji z weterynarzem. W okresach ptasiej grypy trzymaj ptaki pod zadaszeniem i ogranicz ich kontakt z dzikim ptactwem.
Czym karmić perliczki?
Perliczki karmi się podobnie jak kury: mieszanką zbóż, paszą dla drobiu, zieleniną i warzywami. Ponadto na wybiegu same uzupełniają dietę owadami. Natomiast zawsze muszą mieć dostęp do świeżej wody i grysu wapiennego.
Perliczka: jaja i pisklęta
Samica znosi w sezonie od wiosny do jesieni zwykle 80 do 100 jaj. Przede wszystkim są mniejsze od kurzych, mają twardą, grubą skorupkę i bardzo smaczne żółtko. Następnie wylęg trwa około 26 do 28 dni. Jednak perliczki bywają złymi kwokami, dlatego hodowcy często podkładają jaja kurom lub korzystają z inkubatora.

Jaja perliczki mają twardą, grubą skorupkę.
Pisklęta perliczek są bardzo delikatne. Dlatego przez pierwsze tygodnie potrzebują ciepła, około 35°C, oraz paszy o wysokiej zawartości białka. Następnie temperaturę obniża się stopniowo, co tydzień o kilka stopni.

Pisklęta perliczek przez pierwsze tygodnie potrzebują ciepła.
Kiedy perliczki zaczynają się nieść?
Młode samice zaczynają znosić jaja zwykle w wieku około 6 do 7 miesięcy. Jednak perliczki niosą się sezonowo, czyli głównie od wiosny do późnego lata, gdy dzień jest długi. Dlatego ptaki wyklute jesienią mogą zacząć się nieść dopiero następnej wiosny. Natomiast zimą nieśność zwykle całkowicie ustaje.
Perliczki chętnie ukrywają gniazda w wysokiej trawie, pod krzakami albo w zakamarkach budynków. Często kilka samic składa jaja do jednego gniazda. Jeśli więc nagle przestajesz znajdować jaja w kurniku, poszukaj ich w ogrodzie. Aby temu zapobiec, trzymaj stado rano w kurniku do czasu zniesienia jaj i zostaw w gnieździe jajo podkładowe.
Perliczka w kuchni
Mięso perliczki jest ciemniejsze od kurzego, chude i ma lekko dziczyznowy smak. Dlatego świetnie nadaje się do pieczenia z ziołami, czosnkiem i owocami, na przykład jabłkami lub śliwkami. Co więcej, w kuchni francuskiej i włoskiej perliczka to ceniony przysmak. Ze względu na chude mięso warto piec ją pod przykryciem lub obłożoną boczkiem, żeby nie wyschła.
Jak upiec perliczkę?
- Natrzyj tuszkę solą, pieprzem, czosnkiem i majerankiem, a następnie odstaw na kilka godzin do lodówki.
- Do środka włóż ćwiartki jabłka lub kilka suszonych śliwek.
- Pierś obłóż plastrami boczku albo przykryj folią.
- Piecz w temperaturze około 180°C przez mniej więcej 1 do 1,5 godziny, polewając wytopionym sosem.
- Na ostatnie 15 minut zdejmij przykrycie, żeby skórka się zarumieniła.
Hodujesz drób? Przeczytaj też, jakie są najlepsze kury nioski oraz czy kury mogą jeść chleb. Z kolei miłośników zwierząt gospodarskich zainteresują rasy koni zimnokrwistych hodowanych w Polsce.
Perliczka w ogrodzie: korzyści i kłopoty
Wielu działkowców trzyma perliczki przede wszystkim dla ich pracy w ogrodzie. Ptaki przez cały dzień przeczesują trawę i zjadają owady, w tym kleszcze, pasikoniki i larwy chrząszczy. Ponadto w przeciwieństwie do kur grzebią niewiele, dlatego rzadziej niszczą grządki i rabaty. Perliczka jest też doskonałym strażnikiem podwórka. Na widok obcego człowieka, kota, lisa czy jastrzębia podnosi głośny alarm, który ostrzega całe stado.
Jednak hodowla ma też swoje minusy. Warto o nich wiedzieć przed zakupem:
- perliczki dziobią dojrzewające pomidory, truskawki i sałatę,
- chętnie kąpią się w suchej ziemi, przez co robią dołki w rabatach,
- potrafią przefrunąć do sąsiada, a nawet usiąść na dachu,
- ich krzyk bywa męczący, zwłaszcza wczesnym rankiem.
Dlatego warzywnik najlepiej ogrodzić lekką siatką, a ptakom zostawić resztę ogrodu. W efekcie perliczka pomaga w walce ze szkodnikami, a jednocześnie nie niszczy plonów. Poza tym warto przyzwyczaić stado do stałej pory karmienia, bo wtedy chętniej wraca wieczorem do kurnika.
Najczęściej zadawane pytania
Czy perliczka może mieszkać razem z kurami?
Tak, perliczki zwykle dobrze dogadują się z kurami. Potrzebują jednak również wyższych grzęd i więcej miejsca, bo są płochliwe.
Czy perliczka ucieka z podwórka?
Owszem, może odlecieć, zwłaszcza w nowym miejscu. Dlatego przez pierwsze dni trzyma się ją w zamknięciu, a później wypuszcza na ogrodzony wybieg.
Ile żyje perliczka?
W dobrych warunkach perliczka żyje zwykle od 10 do 15 lat, choć w hodowli użytkowej trzyma się ją krócej.
Czy perliczki naprawdę zjadają kleszcze?
Tak, kleszcze i inne owady to część ich naturalnej diety. Nie zastąpią jednak ochrony przed kleszczami u ludzi i zwierząt.
Ile jaj znosi perliczka?
Zwykle od 80 do 100 jaj w sezonie, który trwa od wiosny do późnego lata. Linie hodowlane mogą znosić więcej.
Czy perliczki krzyczą w nocy?
Zwykle nie. Na noc siadają wysoko na grzędach i są ciche. Jednak gdy coś je przestraszy, na przykład kuna lub lis, potrafią podnieść alarm także w ciemności.
Czy jaja perliczki można jeść?
Tak, są w pełni jadalne i bardzo smaczne. Mają duże, intensywnie żółte żółtko, dlatego świetnie nadają się do wypieków. Twarda skorupka sprawia jednak, że trudniej je rozbić.
Czy perliczka niszczy rośliny w ogrodzie?
Zwykle mniej niż kury, ponieważ słabiej grzebie. Natomiast chętnie zjada miękkie owoce i liście sałaty, dlatego warzywnik i krzewy owocowe warto zabezpieczyć siatką.
Podsumowanie
Podsumowując, perliczka to afrykański ptak o perłowym upierzeniu, który świetnie sprawdza się w przydomowej hodowli. Przede wszystkim jest odporna i mało wymagająca, zjada owady i kleszcze, a do tego daje smaczne mięso i jaja. Trzeba jednak pamiętać, że jest głośna, dobrze lata i lubi swobodę.
















Zostaw komentarz