Dobre rady babuni

Domowe porady i sprawdzone przepisy

Bizon: ile waży, jak wygląda i gdzie żyje bizon amerykański

Bizon spoczywający na zielonej trawie w naturalnym środowisku.
()

Bizon amerykański to największe lądowe zwierzę Ameryki Północnej. Dorosły byk waży do około 900 kilogramów, a krowa około 450 kilogramów. Mimo ogromnej masy bizon potrafi biec z prędkością ponad 50 km/h. W XIX wieku gatunek prawie wyginął, jednak dzięki ochronie żyją dziś dziesiątki tysięcy dzikich zwierząt. Poniżej wyjaśniamy, ile waży bizon, jak wygląda, gdzie żyje i czym różni się od żubra oraz bawołu.

Ile waży bizon?

Bizon jest wyraźnie cięższy od krowy domowej. Według amerykańskiej służby parków narodowych byki ważą do około 2000 funtów, czyli ponad 900 kilogramów. Z kolei samice są mniej więcej o połowę lżejsze i ważą około 450 kilogramów.

BizonMasa ciałaWysokość w kłębie
Dorosły bykdo około 900 kgdo 1,8 m
Dorosła krowaokoło 450 kgokoło 1,5 m
Cielę po urodzeniuokoło 15 do 30 kgokoło 0,7 m

Największe są bizony leśne z Kanady, które bywają cięższe od bizonów preriowych. Natomiast długość ciała dorosłego byka sięga nawet 3,5 metra, wliczając głowę. Dlatego bizon amerykański uchodzi za największego ssaka lądowego w Ameryce Północnej.

bizon w Parku Narodowym Yellowstone

Dorosły bizon w Parku Narodowym Yellowstone, gdzie żyje najstarsze dzikie stado.

Jak wygląda bizon?

Przede wszystkim bizon ma masywne ciało z wyraźnym garbem na karku. Garb tworzą mocne mięśnie, dzięki którym zwierzę może odgarniać głową śnieg w poszukiwaniu trawy. Przód ciała jest pokryty długą, ciemnobrązową sierścią, a głowa wydaje się bardzo duża. Ponadto pod brodą rośnie gęsta broda. Natomiast tył ciała jest wyraźnie węższy, a sierść krótsza.

Obie płcie mają krótkie, zakrzywione, czarne rogi. Natomiast cielęta rodzą się z jasnorudą sierścią, dlatego Amerykanie nazywają je czerwonymi psami. Po kilku miesiącach ich futro ciemnieje, a na głowie pojawiają się rogi.

Bizon amerykański: gatunek i podgatunki

Bizon amerykański (Bison bison) należy do rodziny krętorogich, podobnie jak bydło, kozy i owce. Wyróżnia się dwa podgatunki:

  • bizon preriowy: żyje na preriach Stanów Zjednoczonych i Kanady, jest mniejszy i ma wyraźniejszą pelerynę z sierści,
  • bizon leśny: żyje w północnej Kanadzie i na Alasce, jest większy i ma wyższy garb.

Od 2016 roku bizon jest oficjalnie narodowym ssakiem Stanów Zjednoczonych.

Gdzie żyją bizony?

Co ciekawe, dawniej bizony zamieszkiwały ogromny obszar od Kanady aż po północny Meksyk. Dziś dzikie stada żyją głównie w parkach narodowych i rezerwatach. Najbardziej znane jest stado w Parku Narodowym Yellowstone, które liczy około 5000 zwierząt. To jedyne miejsce w Stanach Zjednoczonych, gdzie bizony żyją nieprzerwanie od czasów prehistorycznych. Z kolei bizony leśne chronione są w Parku Narodowym Wood Buffalo w Kanadzie.

stado bizonów na prerii

Bizony żyją w stadach, a cielęta trzymają się blisko matek.

Czym żywi się bizon?

Bizon to roślinożerca i przeżuwacz. Jego podstawowym pokarmem są trawy i turzyce, a uzupełnieniem zioła i pędy krzewów. Zwierzę pasie się przez większość dnia, a następnie odpoczywa i przeżuwa pokarm. Zimą odgarnia śnieg potężną głową, żeby dotrzeć do suchej trawy. Dzięki temu przetrwa nawet bardzo mroźne zimy w Yellowstone czy w Kanadzie.

Jak szybko biega bizon?

Choć bizon wygląda na ociężałego, potrafi biec z prędkością około 55 km/h. Ponadto dobrze pływa i skacze, a przeszkody o wysokości ponad 1,5 metra nie stanowią dla niego problemu. Dlatego w parkach narodowych turystom zaleca się, żeby trzymali się co najmniej 25 metrów od bizonów. Te zwierzęta co roku ranią więcej odwiedzających Yellowstone niż jakiekolwiek inne.

Rozmnażanie bizonów

Okres godowy bizonów trwa latem, zwykle od lipca do sierpnia. W tym czasie byki rywalizują o samice, ryczą i walczą, uderzając się głowami. Następnie ciąża trwa około 9,5 miesiąca, a cielęta rodzą się wiosną. Młode już po kilku godzinach potrafi stać i chodzić za matką. W naturze bizon żyje zwykle od 10 do 20 lat.

Jak bizon amerykański prawie wyginął?

Jeszcze na początku XIX wieku po preriach wędrowało od 30 do 60 milionów bizonów. Jednak w ciągu kilkudziesięciu lat myśliwi wybili je niemal doszczętnie. Polowano dla skór, języków i dla sportu, a także po to, żeby odebrać Indianom z prerii podstawę utrzymania. W efekcie pod koniec XIX wieku zostało zaledwie kilkaset dzikich bizonów.

polowanie na bizony na dawnej rycinie

Dawna rycina przedstawia polowanie na bizony na amerykańskiej prerii.

Na szczęście ratunek przyszedł w ostatniej chwili. Prywatni hodowcy, parki narodowe i Amerykańskie Towarzystwo Bizona zaczęli chronić ostatnie stada. Dziś w stadach objętych ochroną żyje kilkadziesiąt tysięcy bizonów, a na farmach hodowlanych kilkaset tysięcy. Mimo to Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje bizona za gatunek bliski zagrożenia.

Bizon w życiu Indian prerii

Dla plemion prerii, takich jak Lakota, Szejeni czy Komancze, bizon był podstawą życia. Przede wszystkim dawał mięso, które suszono i mieszano z tłuszczem i owocami, tworząc trwały pemikan. Ponadto ze skór szyto ubrania i pokrycia tipi, z kości robiono narzędzia, a ze ścięgien nici i cięciwy łuków. Dlatego mówi się, że Indianie wykorzystywali niemal każdą część upolowanego zwierzęcia.

Bizon miał też ogromne znaczenie duchowe. Był symbolem obfitości i siły, a wiele obrzędów odprawiano na jego cześć. W efekcie wybicie bizonów w XIX wieku było dla plemion prerii katastrofą nie tylko gospodarczą, lecz także kulturową.

Gdzie zobaczyć bizona w Polsce?

Bizon amerykański nie żyje w Polsce na wolności. Jednak można go zobaczyć w niektórych ogrodach zoologicznych oraz na prywatnych farmach, które hodują bizony na mięso. Mięso bizona jest chude, ciemnoczerwone i bogate w białko, dlatego zyskuje coraz więcej zwolenników. Natomiast w polskich lasach żyje jego europejski krewny, czyli żubr, którego największe stada spotkamy w Puszczy Białowieskiej i w Bieszczadach.

Bizon, żubr i bawół: czym się różnią?

Bizon jest jednak często mylony z innymi dużymi ssakami. Najbliższym krewnym jest europejski żubr. Oba gatunki są do siebie podobne, jednak bizon ma niżej opuszczoną głowę, większy garb i dłuższą sierść na przodzie ciała. Z kolei żubr ma dłuższe nogi i jest przystosowany do życia w lesie. Więcej o tym przeczytasz w artykule o hybrydzie żubra i krowy.

Natomiast angielskie słowo buffalo, którym Amerykanie potocznie nazywają bizona, oznacza w rzeczywistości bawoła. Bawoły to zupełnie inne zwierzęta, które żyją w Afryce i Azji. Dlatego poprawna polska nazwa to bizon, a nie bawół.

bizon odpoczywający na ziemi

Bizon odpoczywa i przeżuwa pokarm po kilku godzinach pasienia się.

Ciekawostki o bizonach

Bizon kryje wiele niespodzianek. Oto kilka faktów, które zaskakują nawet miłośników przyrody.

  • Bizon tarza się w piachu i błocie. Dzięki temu pozbywa się owadów i linieje szybciej, a na prerii zostają charakterystyczne zagłębienia w ziemi.
  • Uniesiony ogon to sygnał ostrzegawczy. Zwykle oznacza, że zwierzę jest zdenerwowane i może zaatakować.
  • Gęsta zimowa sierść tak dobrze izoluje ciepło, że śnieg na grzbiecie bizona często się nie topi.
  • Bizon ma słaby wzrok, jednak doskonały węch i słuch. Wyczuwa wodę i zagrożenie z dużej odległości.
  • Stada bizonów nawożą i spulchniają glebę, dlatego pomagają odnawiać się roślinom prerii.

Z kolei badacze podkreślają, że bizon jest gatunkiem kluczowym dla ekosystemu prerii. Jego obecność zwiększa różnorodność roślin, owadów i ptaków.

Inne zwierzęta prerii

Bizon dzieli prerie z wieloma innymi zwierzętami. Na przykład widłoróg amerykański to najszybszy ssak Ameryki Północnej, a piesek preriowy kopie podziemne miasta, z których korzystają inne gatunki. Z kolei na dalekiej północy żyje wół piżmowy, który również należy do krętorogich.

Najczęściej zadawane pytania

Ile waży dorosły bizon?

Byk waży do około 900 kg, a krowa około 450 kg.

Ile waży bizon amerykański po urodzeniu?

Cielę waży zwykle od 15 do 30 kg.

Czy bizon to to samo co bawół?

Nie. Bawoły żyją w Afryce i Azji, a bizon w Ameryce Północnej.

Ile żyje bizon?

Na wolności zwykle od 10 do 20 lat.

Czy bizon jest niebezpieczny?

Tak, może zaatakować, gdy człowiek podejdzie zbyt blisko. Dlatego należy zachować dystans.

Podsumowanie

Podsumowując, bizon amerykański to największe zwierzę lądowe Ameryki Północnej. Byk waży do 900 kilogramów, mimo to biega szybciej od konia na krótkim dystansie. Gatunek przetrwał dzięki ochronie, a dziś jego symbolem jest dzikie stado z Yellowstone.

Źródła

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!