Choroba X to nazwa, którą Światowa Organizacja Zdrowia nadała hipotetycznej chorobie wywołanej przez nieznany jeszcze patogen. Nie jest to konkretna choroba ani konkretny wirus. Chodzi o zagrożenie, którego dziś nie znamy, a które w przyszłości mogłoby wywołać poważną epidemię lub pandemię.
Poniżej wyjaśniamy, skąd wzięło się to pojęcie, dlaczego eksperci o nim mówią i co dzięki temu robi się już dziś, żeby lepiej przygotować się na kolejne zagrożenia.
Choroba X: skąd wzięła się ta nazwa?
W 2018 roku WHO dodała pozycję „Disease X” do listy chorób priorytetowych w ramach programu R&D Blueprint. Program ten wskazuje choroby, na które trzeba w pierwszej kolejności opracowywać testy, leki i szczepionki. Według WHO pozycja ta oznacza świadomość, że poważną epidemię może wywołać patogen, który dziś nie jest znany jako przyczyna chorób u ludzi.

Nieznany patogen może wywołać kolejną pandemię
Czy COVID-19 był chorobą X?
Wielu ekspertów uważa, że COVID-19 był pierwszym przykładem choroby X. Wirus SARS-CoV-2 był wcześniej nieznany, a mimo to w krótkim czasie wywołał pandemię. Pokazało to, jak ważne jest wcześniejsze przygotowanie systemów ochrony zdrowia i szybkie opracowanie szczepionek.
Skąd może pochodzić choroba X?
- Od zwierząt, ponieważ większość nowych chorób zakaźnych to choroby odzwierzęce.
- Z mutacji znanych już wirusów, na przykład grypy.
- Z bakterii odpornych na antybiotyki.
- Z obszarów, gdzie ludzie wkraczają na tereny dzikiej przyrody.
Jak WHO przygotowuje się na chorobę X?
W ostatnich latach WHO zmieniła podejście do wyboru priorytetów. Zamiast skupiać się tylko na pojedynczych chorobach, naukowcy badają całe rodziny wirusów i bakterii. Dzięki temu wiedza o jednym patogenie może pomóc w szybkiej odpowiedzi na nowy, podobny drobnoustrój. Ponadto państwa pracują nad wspólnymi zasadami reagowania na pandemie, wymiany danych i dostępu do szczepionek.
Jakie mogą być objawy choroby X?
Tego nie wiadomo, ponieważ choroba jeszcze nie istnieje albo nie została rozpoznana. Najczęściej zakłada się jednak, że byłaby to infekcja układu oddechowego, która łatwo przenosi się między ludźmi. Właśnie takie choroby najszybciej rozprzestrzeniają się na świecie.
Czy trzeba się bać choroby X?
Nie ma powodu do paniki. Choroba X to pojęcie robocze, które pomaga naukowcom i rządom planować działania. Przypomina o tym, że warto być przygotowanym, a nie o tym, że pandemia na pewno wkrótce nastąpi. Dzięki doświadczeniom z ostatnich lat świat lepiej wie, jak szybko reagować.
Jak chronić się przed chorobą X i innymi infekcjami?
- Regularnie myć ręce i zasłaniać usta przy kaszlu.
- Zostawać w domu przy objawach infekcji.
- Korzystać ze szczepień zalecanych przez lekarza.
- Nie przyjmować antybiotyków bez wskazań, żeby nie sprzyjać oporności bakterii.
- Sprawdzać informacje w wiarygodnych źródłach, takich jak WHO i Główny Inspektorat Sanitarny.
Przy zwykłych infekcjach przydadzą się też praktyczne porady. Sprawdź na przykład, czy podczas grypy można wychodzić na dwór. O innej groźnej bakterii przeczytasz w artykule Legionella.
FAQ: choroba X
Czy choroba X już istnieje?
Nie jako konkretna choroba. To nazwa dla przyszłego, nieznanego zagrożenia.
Dlaczego WHO używa takiej nazwy?
Ponieważ chce, żeby przygotowania obejmowały także patogeny, których jeszcze nie znamy.
Czy istnieje szczepionka na chorobę X?
Nie. Naukowcy rozwijają jednak technologie, które pozwalają szybko opracować szczepionkę na nowy patogen.


























Zostaw komentarz