Dobre rady babuni

Domowe porady i sprawdzone przepisy

Czy steki są zdrowe? Wartości odżywcze, ryzyko i zdrowe przygotowanie

Soczysty stek wołowy pokrojony na plastry
()

Czy steki są zdrowe? Tak, jeśli jemy je z umiarem, wybieramy dobre mięso i przygotowujemy je bez przypalania. Stek z wołowiny to cenne źródło pełnowartościowego białka, żelaza, cynku i witaminy B12. Jednak czerwone mięso jedzone w dużych ilościach wiąże się z większym ryzykiem niektórych chorób, między innymi raka jelita grubego. Dlatego organizacje zajmujące się profilaktyką zalecają, żeby jeść go niewiele, na przykład do około 350 do 500 g gotowego mięsa tygodniowo. Poniżej wyjaśniamy, co zawiera stek, kiedy szkodzi i jak go przyrządzić, żeby był jak najzdrowszy.

Czy steki są zdrowe, stek wołowy na desce

Stek wołowy to dobre źródło białka i żelaza.

Czy steki są zdrowe: co zawiera stek?

Składnik w około 100 g gotowego stekuPrzybliżona ilość
białkookoło 25 do 30 g
tłuszczod kilku do kilkunastu gramów, zależnie od elementu
żelazookoło 2 do 3 mg
cynkokoło 5 do 8 mg
witamina B12około 2 do 3 µg, czyli mniej więcej dzienne zapotrzebowanie dorosłego

Wartości różnią się w zależności od elementu wołowiny i sposobu przygotowania. Natomiast stek nie zawiera błonnika ani witaminy C, dlatego zawsze potrzebuje towarzystwa warzyw.

Czy steki są zdrowe: najważniejsze zalety

  • białko zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy, potrzebne do budowy mięśni i regeneracji tkanek,
  • żelazo hemowe wchłania się znacznie lepiej niż żelazo z roślin, co pomaga przy skłonności do niedoborów,
  • cynk wspiera odporność i gojenie ran,
  • witamina B12 jest potrzebna do tworzenia krwinek czerwonych i pracy układu nerwowego,
  • stek daje uczucie sytości na długo, bo białko i tłuszcz trawią się powoli.

Ponadto mięso jest ważnym składnikiem diety osób, które dużo trenują. O tym, jak budować siłę, piszemy w artykule trening oporowy, co daje i jak zacząć.

Czy steki są zdrowe dla serca?

Tłustsze elementy wołowiny zawierają sporo nasyconych kwasów tłuszczowych. Ich nadmiar w diecie podnosi poziom cholesterolu LDL, który sprzyja miażdżycy i chorobom serca. Dlatego osoby z podwyższonym cholesterolem powinny wybierać chudsze elementy i jeść czerwone mięso rzadziej. Natomiast samo mięso to tylko część problemu. Równie ważne jest to, z czym je jemy. Na przykład stek z frytkami, maślanym sosem i piwem to zupełnie inny posiłek niż stek z sałatką i pieczonymi warzywami.

Czy steki są zdrowe: czerwone mięso a nowotwory

W 2015 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznała czerwone mięso za prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi, a mięso przetworzone, takie jak wędliny i kiełbasy, za rakotwórcze. Najsilniejsze dowody dotyczą raka jelita grubego. Jednak ryzyko rośnie wraz z ilością zjadanego mięsa, a stek jedzony od czasu do czasu nie jest tym samym co codzienna porcja wędlin. Dlatego zalecenia mówią o ograniczaniu czerwonego mięsa, a nie o całkowitej rezygnacji. Z kolei przetworzone mięso warto jeść jak najrzadziej.

Przypalanie: największy błąd przy smażeniu

Podczas smażenia i grillowania w bardzo wysokiej temperaturze w mięsie powstają szkodliwe związki: heterocykliczne aminy aromatyczne oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Najwięcej jest ich w przypalonych, zwęglonych fragmentach. Dlatego warto przestrzegać kilku zasad:

  • nie dopuszczaj do zwęglenia mięsa i odkrawaj czarne fragmenty,
  • na grillu używaj tacek, żeby tłuszcz nie kapał na żar i nie tworzył dymu,
  • marynuj mięso, na przykład w oliwie z ziołami, czosnkiem i sokiem z cytryny, bo marynata ogranicza powstawanie szkodliwych związków,
  • często obracaj stek, zamiast długo trzymać go na jednej stronie,
  • nie używaj ponownie tego samego tłuszczu do smażenia.

Czy steki są zdrowe: jaki element wybrać?

  • polędwica wołowa, bardzo delikatna i chuda, najlepszy wybór dla osób dbających o linię,
  • rostbef, czyli stek z części lędźwiowej, o umiarkowanej ilości tłuszczu,
  • antrykot, soczysty i aromatyczny, ale wyraźnie tłustszy,
  • T-bone, który łączy polędwicę i rostbef z kością,
  • flank i inne tańsze elementy, chude, ale wymagające krótkiego smażenia i krojenia w poprzek włókien.

Przede wszystkim kupuj mięso ze sprawdzonego źródła, o świeżym zapachu i jednolitym, czerwonym kolorze.

Stek wołowy podany z warzywami

Warzywa dopełniają wartość odżywczą steku.

Jak usmażyć zdrowy stek?

  1. Wyjmij mięso z lodówki około 30 minut przed smażeniem, żeby nabrało temperatury pokojowej.
  2. Osusz stek ręcznikiem papierowym i natrzyj go odrobiną oleju.
  3. Rozgrzej patelnię grillową lub żeliwną, ale nie do dymienia.
  4. Smaż stek po kilka minut z każdej strony, zależnie od grubości i oczekiwanego stopnia wysmażenia.
  5. Następnie odłóż mięso na kilka minut na deskę, żeby soki się rozeszły.
  6. Posól tuż przed podaniem i dodaj świeży pieprz oraz zioła.

Stopnie wysmażenia steku

StopieńTemperatura wewnątrzWygląd
rare, krwistyokoło 50 do 52°Cczerwony, chłodny środek
medium rareokoło 55 do 57°Cróżowoczerwony, ciepły środek
mediumokoło 60 do 63°Cróżowy środek
well donepowyżej 70°Cszary w całości

Bakterie znajdują się głównie na powierzchni całego kawałka mięsa, dlatego krwisty stek z dobrego mięsa jest zwykle bezpieczny dla zdrowych dorosłych. Natomiast kobietom w ciąży, małym dzieciom, seniorom i osobom z obniżoną odpornością zaleca się mięso dobrze wysmażone. Z kolei mięso mielone zawsze trzeba dokładnie przegotować lub wysmażyć.

Czy steki są zdrowe na diecie odchudzającej?

Chudy stek może być dobrym elementem diety redukcyjnej. Przede wszystkim białko daje uczucie sytości na długo, dlatego łatwiej uniknąć podjadania. Ponadto pomaga chronić mięśnie, gdy jemy mniej kalorii. Jednak kaloryczność steku mocno zależy od elementu i dodatków. Na przykład polędwica ma wyraźnie mniej kalorii niż antrykot, a łyżka masła na patelni dodaje kolejne kilkadziesiąt kilokalorii. Dlatego na diecie wybieraj chude mięso, smaż na niewielkiej ilości oleju i podawaj stek z dużą porcją warzyw zamiast frytek.

Czy steki są zdrowe dla dzieci i seniorów?

Dzieci potrzebują żelaza i białka do wzrostu, dlatego niewielka porcja chudej wołowiny raz w tygodniu może być dla nich wartościowa. Natomiast mięso dla małych dzieci powinno być dobrze wysmażone i pokrojone na małe kawałki. Z kolei seniorzy często jedzą za mało białka, co sprzyja utracie mięśni. Dla nich stek może być dobrym źródłem białka i witaminy B12, której wchłanianie z wiekiem się pogarsza. Jednak twarde mięso bywa trudne do pogryzienia, dlatego warto wybierać delikatne elementy, takie jak polędwica, albo kroić stek w cienkie plastry.

Wołowina z wypasu czy z chowu intensywnego?

Wołowina od bydła karmionego trawą ma zwykle nieco mniej tłuszczu i trochę więcej kwasów omega 3 niż mięso od bydła karmionego paszą zbożową. Jednak różnice w ilości omega 3 są niewielkie w porównaniu z rybami. Dlatego wybór mięsa z wypasu to raczej kwestia smaku, dobrostanu zwierząt i jakości niż znaczącej różnicy zdrowotnej. Ponadto ciekawostki o rasach bydła mięsnego znajdziesz w artykule bydło highland cattle.

Jak przechowywać steki?

  • świeże mięso trzymaj w najzimniejszej części lodówki i zużyj w ciągu 2 do 3 dni,
  • mrożone steki przechowuj szczelnie zapakowane, najlepiej do kilku miesięcy,
  • rozmrażaj mięso powoli w lodówce, a nie na blacie kuchennym,
  • nie zamrażaj ponownie mięsa, które już raz zostało rozmrożone,
  • używaj osobnej deski do surowego mięsa i dokładnie myj ręce po jego krojeniu.

Stek a inne źródła białka

Zdrowa dieta nie musi opierać się na czerwonym mięsie. Przede wszystkim warto przeplatać je drobiem, rybami, jajami i roślinami strączkowymi, takimi jak soczewica, ciecierzyca czy fasola. Ponadto tłuste ryby morskie dostarczają kwasów omega 3, które wspierają serce. Natomiast strączki dają białko razem z błonnikiem, którego w mięsie brak. Dzięki takiemu urozmaiceniu stek może pozostać smacznym dodatkiem do jadłospisu raz lub dwa razy w tygodniu.

Z czym podawać stek?

  • z dużą porcją sałaty, rukoli lub szpinaku z oliwą,
  • z grillowanymi warzywami, na przykład papryką, cukinią i bakłażanem,
  • z pieczonymi ziemniakami lub kaszą zamiast frytek,
  • z sosem chimichurri z natki pietruszki, czosnku i oliwy zamiast ciężkich sosów maślanych.

Dzięki temu posiłek dostarcza błonnika, witamin i antyoksydantów, a sam stek może być mniejszy. Jeśli lubisz mięso z grilla, zobacz też, jak zrobić szaszłyki.

Czy steki są zdrowe: najczęstsze pytania

Jak często można jeść steki?

Zalecenia mówią o ograniczeniu czerwonego mięsa do około 350 do 500 g gotowego mięsa tygodniowo. Dlatego stek raz lub dwa razy w tygodniu, w rozsądnej porcji, mieści się w zdrowej diecie.

Czy krwisty stek jest zdrowy?

Dla zdrowych dorosłych zwykle tak, pod warunkiem że mięso jest świeże i pochodzi z pewnego źródła. Mniej wysmażony stek ma nawet mniej szkodliwych związków powstających w wysokiej temperaturze.

Czy stek z grilla jest zdrowszy niż z patelni?

Nie zawsze. Grill pozwala odprowadzić tłuszcz, ale łatwo na nim przypalić mięso. Najważniejsze jest, żeby nie dopuścić do zwęglenia.

Ile waży zdrowa porcja steku?

Dla dorosłej osoby zwykle wystarczy około 120 do 150 g gotowego mięsa, podanego z dużą porcją warzyw.

Czy stek jest dobry przy anemii?

Wołowina dostarcza dobrze przyswajalnego żelaza, dlatego może wspierać dietę przy niedoborach. Jednak anemia ma różne przyczyny i wymaga diagnostyki oraz zaleceń lekarza.

Czy stek można jeść na kolację?

Tak, ale lepiej w mniejszej porcji i kilka godzin przed snem, bo tłuste mięso trawi się długo.

Podsumowanie

Podsumowując, czy steki są zdrowe? Mogą być częścią zdrowej diety, bo dostarczają białka, żelaza, cynku i witaminy B12. Jednak czerwone mięso warto jeść z umiarem, wybierać chudsze elementy, nie przypalać go i podawać z warzywami. Natomiast wędliny i inne przetworzone mięso lepiej mocno ograniczyć. Jeśli szukasz innych pomysłów na obiad z wołowiną, wypróbuj zupę gulaszową.

Źródła

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!