Roślinne symbole Bożego Narodzenia to nie tylko choinka. Do świątecznej tradycji należą też jemioła, ostrokrzew, sianko pod obrusem, gałązki wiśni oraz kwitnące rośliny doniczkowe, takie jak gwiazda betlejemska. Każda z nich ma swoje znaczenie, a wiele zwyczajów sięga czasów sprzed chrześcijaństwa.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze świąteczne rośliny, ich symbolikę oraz wskazówki, jak o nie dbać, żeby cieszyły oko także po świętach.
Roślinne symbole Bożego Narodzenia: skąd się wzięły?
Zielone gałęzie w środku zimy od dawna oznaczały życie, które przetrwa mróz. Dlatego ludzie przynosili je do domów jeszcze przed chrześcijaństwem. Z czasem dawne zwyczaje połączyły się ze świętami Bożego Narodzenia i otrzymały nowe znaczenie. Według etnolożek z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi wiele wigilijnych tradycji ma właśnie takie przedchrześcijańskie korzenie.
Choinka: najważniejsza ozdoba świąt
Zwyczaj ubierania drzewka przyszedł do Polski z Niemiec na przełomie XVIII i XIX wieku. Najpierw przyjął się w miastach, a dopiero później na wsi. Wcześniej w chłopskich chatach wieszano pod sufitem podłaźniczkę, czyli czubek jodły lub świerka, ozdobiony jabłkami, orzechami i opłatkiem. Zieleń symbolizuje życie, a światełka nawiązują do Gwiazdy Betlejemskiej.
Więcej o tym zwyczaju przeczytasz w artykule historia choinki. Jeśli wybierasz żywe drzewko, sprawdź też, jaką wybrać choinkę, by przetrwała święta.
Jemioła i ostrokrzew, czyli roślinne symbole Bożego Narodzenia z dawnych zwyczajów
Jemioła to półpasożyt rosnący na drzewach. Ponieważ pozostaje zielona przez całą zimę, uważano ją za roślinę chroniącą dom i przynoszącą szczęście. Dlatego zawiesza się ją nad drzwiami lub pod sufitem, a zakochani całują się pod nią na znak trwałej miłości.
Ostrokrzew ma kolczaste, błyszczące liście i czerwone owoce. W tradycji chrześcijańskiej liście przypominają koronę cierniową, a owoce krew Chrystusa. Szczególnie popularny jest w krajach anglosaskich, jednak coraz częściej zdobi także polskie domy.
Sianko i gałązki wiśni na stole wigilijnym
Sianko pod obrusem przypomina o ubogim żłobie, w którym narodził się Jezus. Dawniej wróżono też z niego przyszłość, wyciągając pojedyncze źdźbła. W wielu domach stawiano dodatkowo snop zboża w kącie izby, który miał zapewnić urodzaj.
Z kolei gałązki wiśni ścina się 4 grudnia, w dniu świętej Barbary, i wstawia do wody. Jeżeli zakwitną na Boże Narodzenie, mają zwiastować pomyślność w nowym roku.
Gwiazda betlejemska i inne doniczkowe roślinne symbole Bożego Narodzenia
Gwiazda betlejemska, czyli poinsecja, pochodzi z Meksyku. Jej ozdobą nie są kwiaty, ale kolorowe liście zwane przykwiatkami. Ich kształt kojarzy się z gwiazdą, która prowadziła Trzech Króli do Betlejem. Najpopularniejsza jest odmiana czerwona, jednak można kupić także białe, kremowe i różowe.
Roślina lubi jasne miejsce bez bezpośredniego słońca i temperaturę od 18 do 22 stopni. Nie znosi przeciągów ani przelania, dlatego podlewaj ją dopiero wtedy, gdy wierzch ziemi przeschnie.
Grudnik, cyklamen, amarylis i azalia
Grudnik, czyli szlumbergera, zakwita zwykle w grudniu. Ma płaskie, segmentowe pędy i kwiaty w odcieniach różu, czerwieni lub bieli. W czasie kwitnienia nie przestawiaj doniczki, ponieważ roślina może zrzucić pąki.
Cyklamen perski kwitnie od jesieni do wiosny. Najlepiej czuje się w chłodnym pomieszczeniu, w temperaturze około 15 stopni. Podlewaj go do podstawki, żeby woda nie trafiała na bulwę.
Amarylis, a właściwie zwartnica, wyrasta z dużej cebuli i tworzy okazałe kwiaty na wysokiej łodydze. Cebulę sadzi się około 6 do 8 tygodni przed planowanym kwitnieniem.
Azalia doniczkowa kwitnie zimą obficie i długo. Potrzebuje chłodu, wysokiej wilgotności oraz kwaśnej ziemi. Podlewaj ją miękką, odstaną wodą.
Wieniec adwentowy i dekoracje z gałązek
Okrągła ozdoba z gałązek iglaków symbolizuje wieczność, ponieważ nie ma początku ani końca. Wersja adwentowa ma cztery świece, które zapala się kolejno w niedziele Adwentu. Na drzwiach wieszamy natomiast wieniec powitalny. Pomysły na własnoręczne ozdoby znajdziesz w artykule wianki bożonarodzeniowe.
Jak dbać o świąteczne rośliny?
- Przywieź rośliny ze sklepu szczelnie owinięte, bo nawet krótki mróz je uszkadza.
- Nie stawiaj ich przy kaloryferze ani w przeciągu.
- Podlewaj umiarkowanie, ponieważ przelanie szkodzi bardziej niż przesuszenie.
- Choinkę w doniczce trzymaj w domu jak najkrócej i przyzwyczajaj ją stopniowo do chłodu.
- Ciętą choinkę wstaw do stojaka z wodą i regularnie ją dolewaj.
Które świąteczne rośliny są trujące?
Jemioła, ostrokrzew i amarylis są trujące dla ludzi i zwierząt. Gwiazda betlejemska ma mleczny sok, który podrażnia skórę i przewód pokarmowy. Według ASPCA poinsecja u psów i kotów wywołuje zwykle łagodne objawy, jednak lepiej trzymać ją poza ich zasięgiem. Więcej informacji znajdziesz w artykułach o tym, które piękne rośliny doniczkowe są trujące oraz które rośliny są niebezpieczne dla kota.
FAQ: roślinne symbole Bożego Narodzenia
Dlaczego całujemy się pod jemiołą?
Jemioła od dawna symbolizowała szczęście i płodność. Pocałunek pod nią ma zapewnić parze miłość i pomyślność.
Co oznacza sianko pod obrusem?
Przypomina o narodzinach Jezusa w ubogiej stajence. Dawniej miało też zapewnić dostatek i urodzaj w nadchodzącym roku.
Które roślinne symbole Bożego Narodzenia można kupić w doniczce?
Najczęściej gwiazdę betlejemską, grudnika, cyklamena, amarylisa, azalię oraz choinkę w doniczce.

































Zostaw komentarz