Dobre rady babuni

Domowe porady i sprawdzone przepisy

Roślinne symbole Bożego Narodzenia: znaczenie choinki, jemioły i gwiazdy betlejemskiej

Roślinne symbole Bożego Narodzenia, choinka i wieńce w świątecznym salonie
()

Roślinne symbole Bożego Narodzenia to nie tylko choinka. Do świątecznej tradycji należą też jemioła, ostrokrzew, sianko pod obrusem, gałązki wiśni oraz kwitnące rośliny doniczkowe, takie jak gwiazda betlejemska. Każda z nich ma swoje znaczenie, a wiele zwyczajów sięga czasów sprzed chrześcijaństwa.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze świąteczne rośliny, ich symbolikę oraz wskazówki, jak o nie dbać, żeby cieszyły oko także po świętach.

Roślinne symbole Bożego Narodzenia: skąd się wzięły?

Zielone gałęzie w środku zimy od dawna oznaczały życie, które przetrwa mróz. Dlatego ludzie przynosili je do domów jeszcze przed chrześcijaństwem. Z czasem dawne zwyczaje połączyły się ze świętami Bożego Narodzenia i otrzymały nowe znaczenie. Według etnolożek z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi wiele wigilijnych tradycji ma właśnie takie przedchrześcijańskie korzenie.

Choinki w doniczkach, roślinne symbole Bożego Narodzenia w szklarni

Choinki w doniczkach przed sprzedażą

Choinka: najważniejsza ozdoba świąt

Zwyczaj ubierania drzewka przyszedł do Polski z Niemiec na przełomie XVIII i XIX wieku. Najpierw przyjął się w miastach, a dopiero później na wsi. Wcześniej w chłopskich chatach wieszano pod sufitem podłaźniczkę, czyli czubek jodły lub świerka, ozdobiony jabłkami, orzechami i opłatkiem. Zieleń symbolizuje życie, a światełka nawiązują do Gwiazdy Betlejemskiej.

Więcej o tym zwyczaju przeczytasz w artykule historia choinki. Jeśli wybierasz żywe drzewko, sprawdź też, jaką wybrać choinkę, by przetrwała święta.

Jemioła i ostrokrzew, czyli roślinne symbole Bożego Narodzenia z dawnych zwyczajów

Jemioła to półpasożyt rosnący na drzewach. Ponieważ pozostaje zielona przez całą zimę, uważano ją za roślinę chroniącą dom i przynoszącą szczęście. Dlatego zawiesza się ją nad drzwiami lub pod sufitem, a zakochani całują się pod nią na znak trwałej miłości.

Gałązki jemioły z białymi owocami

Jemioła z białymi owocami

Ostrokrzew ma kolczaste, błyszczące liście i czerwone owoce. W tradycji chrześcijańskiej liście przypominają koronę cierniową, a owoce krew Chrystusa. Szczególnie popularny jest w krajach anglosaskich, jednak coraz częściej zdobi także polskie domy.

Gałązki ostrokrzewu z czerwonymi owocami

Ostrokrzew z czerwonymi owocami

Sianko i gałązki wiśni na stole wigilijnym

Sianko pod obrusem przypomina o ubogim żłobie, w którym narodził się Jezus. Dawniej wróżono też z niego przyszłość, wyciągając pojedyncze źdźbła. W wielu domach stawiano dodatkowo snop zboża w kącie izby, który miał zapewnić urodzaj.

Z kolei gałązki wiśni ścina się 4 grudnia, w dniu świętej Barbary, i wstawia do wody. Jeżeli zakwitną na Boże Narodzenie, mają zwiastować pomyślność w nowym roku.

Gwiazda betlejemska i inne doniczkowe roślinne symbole Bożego Narodzenia

Gwiazda betlejemska, czyli poinsecja, pochodzi z Meksyku. Jej ozdobą nie są kwiaty, ale kolorowe liście zwane przykwiatkami. Ich kształt kojarzy się z gwiazdą, która prowadziła Trzech Króli do Betlejem. Najpopularniejsza jest odmiana czerwona, jednak można kupić także białe, kremowe i różowe.

Roślina lubi jasne miejsce bez bezpośredniego słońca i temperaturę od 18 do 22 stopni. Nie znosi przeciągów ani przelania, dlatego podlewaj ją dopiero wtedy, gdy wierzch ziemi przeschnie.

Czerwone gwiazdy betlejemskie, roślinne symbole Bożego Narodzenia

Czerwone przykwiatki gwiazdy betlejemskiej

Grudnik, cyklamen, amarylis i azalia

Grudnik, czyli szlumbergera, zakwita zwykle w grudniu. Ma płaskie, segmentowe pędy i kwiaty w odcieniach różu, czerwieni lub bieli. W czasie kwitnienia nie przestawiaj doniczki, ponieważ roślina może zrzucić pąki.

Grudnik z różowymi kwiatami w doniczce

Grudnik kwitnie w okresie świąt

Cyklamen perski kwitnie od jesieni do wiosny. Najlepiej czuje się w chłodnym pomieszczeniu, w temperaturze około 15 stopni. Podlewaj go do podstawki, żeby woda nie trafiała na bulwę.

Czerwone i różowe cyklameny perskie w doniczkach

Cyklamen lubi chłodne pomieszczenia

Amarylis, a właściwie zwartnica, wyrasta z dużej cebuli i tworzy okazałe kwiaty na wysokiej łodydze. Cebulę sadzi się około 6 do 8 tygodni przed planowanym kwitnieniem.

Azalia doniczkowa kwitnie zimą obficie i długo. Potrzebuje chłodu, wysokiej wilgotności oraz kwaśnej ziemi. Podlewaj ją miękką, odstaną wodą.

Kwitnące różowe azalie doniczkowe

Azalia doniczkowa kwitnie zimą

Wieniec adwentowy i dekoracje z gałązek

Okrągła ozdoba z gałązek iglaków symbolizuje wieczność, ponieważ nie ma początku ani końca. Wersja adwentowa ma cztery świece, które zapala się kolejno w niedziele Adwentu. Na drzwiach wieszamy natomiast wieniec powitalny. Pomysły na własnoręczne ozdoby znajdziesz w artykule wianki bożonarodzeniowe.

Wieniec z gałązek, roślinne symbole Bożego Narodzenia na drzwiach

Wieniec z gałązek na drewnianych drzwiach

Jak dbać o świąteczne rośliny?

  • Przywieź rośliny ze sklepu szczelnie owinięte, bo nawet krótki mróz je uszkadza.
  • Nie stawiaj ich przy kaloryferze ani w przeciągu.
  • Podlewaj umiarkowanie, ponieważ przelanie szkodzi bardziej niż przesuszenie.
  • Choinkę w doniczce trzymaj w domu jak najkrócej i przyzwyczajaj ją stopniowo do chłodu.
  • Ciętą choinkę wstaw do stojaka z wodą i regularnie ją dolewaj.

Które świąteczne rośliny są trujące?

Jemioła, ostrokrzew i amarylis są trujące dla ludzi i zwierząt. Gwiazda betlejemska ma mleczny sok, który podrażnia skórę i przewód pokarmowy. Według ASPCA poinsecja u psów i kotów wywołuje zwykle łagodne objawy, jednak lepiej trzymać ją poza ich zasięgiem. Więcej informacji znajdziesz w artykułach o tym, które piękne rośliny doniczkowe są trujące oraz które rośliny są niebezpieczne dla kota.

FAQ: roślinne symbole Bożego Narodzenia

Dlaczego całujemy się pod jemiołą?

Jemioła od dawna symbolizowała szczęście i płodność. Pocałunek pod nią ma zapewnić parze miłość i pomyślność.

Co oznacza sianko pod obrusem?

Przypomina o narodzinach Jezusa w ubogiej stajence. Dawniej miało też zapewnić dostatek i urodzaj w nadchodzącym roku.

Które roślinne symbole Bożego Narodzenia można kupić w doniczce?

Najczęściej gwiazdę betlejemską, grudnika, cyklamena, amarylisa, azalię oraz choinkę w doniczce.

Źródła

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!