Dobre rady babuni

Domowe porady i sprawdzone przepisy

Legionella: objawy, źródła zakażenia i jak się chronić

Mężczyzna patrzy przez mikroskop w laboratorium, badanie bakterii Legionella
()

Legionella to rodzaj bakterii, które żyją w wodzie i mogą wywołać groźne zapalenie płuc, nazywane chorobą legionistów. Szczególnie dobrze czują się w ciepłej wodzie w instalacjach budynków, klimatyzacji czy jacuzzi. W tym artykule wyjaśniamy, jak dochodzi do zakażenia, jakie są objawy, kto jest najbardziej narażony i co możesz zrobić, żeby chronić siebie i bliskich.

Laborant bada próbkę pod mikroskopem w poszukiwaniu bakterii Legionella

Obecność bakterii potwierdza się badaniem laboratoryjnym próbek wody.

Czym jest bakteria Legionella?

Bakterie z rodzaju Legionella występują naturalnie w jeziorach, rzekach i wilgotnej glebie. Problem pojawia się wtedy, gdy trafiają do instalacji wodnych zbudowanych przez człowieka. Tam znajdują ciepło, osady i biofilm, czyli śluzowatą warstwę na ściankach rur. Najlepiej rozwijają się w wodzie o temperaturze od 20 do 50°C. Dlatego zagrożeniem są przede wszystkim instalacje ciepłej wody, w których woda jest za chłodna albo długo stoi.

Nazwa bakterii pochodzi od wydarzenia z 1976 roku. Wówczas podczas zjazdu weteranów Legionu Amerykańskiego w Filadelfii zachorowało wiele osób, a lekarze opisali nową chorobę.

Jak dochodzi do zakażenia bakterią Legionella?

Do zakażenia dochodzi najczęściej przez wdychanie aerozolu wodnego, czyli bardzo drobnych kropelek wody z bakteriami. Takie kropelki powstają między innymi:

  • pod prysznicem i przy kranach z perlatorem,
  • w wannach z hydromasażem i jacuzzi,
  • w urządzeniach klimatyzacyjnych i wieżach chłodniczych,
  • w fontannach, nawilżaczach powietrza i myjniach.

Co ważne, według inspekcji sanitarnej nie odnotowano zakażenia od innej chorej osoby. Picie wody z bakteriami również nie jest typową drogą zakażenia, choć ryzyko stwarza zachłyśnięcie się skażoną wodą.

Objawy, jakie daje Legionella

Okres wylęgania wynosi zwykle od 2 do 10 dni. Zakażenie może przybrać dwie główne postacie.

Choroba legionistów

To ciężka postać, która przypomina zapalenie płuc. Pojawiają się wysoka gorączka, suchy kaszel, duszność, bóle mięśni i głowy. Ponadto mogą wystąpić bóle brzucha, wymioty, biegunka, a czasem splątanie. Dlatego ta postać zwykle wymaga leczenia w szpitalu.

Gorączka Pontiac

To łagodniejsza postać, podobna do grypy. Chory ma nagłą gorączkę, dreszcze, bóle głowy i mięśni. Zwykle mija samoistnie po kilku dniach i nie wymaga leczenia. Jeśli jednak gorączka nie ustępuje, warto przeczytać nasz poradnik czy podczas grypy można wychodzić na dwór i skontaktować się z lekarzem.

Kto jest najbardziej narażony na zakażenie?

Zachorować może właściwie każdy, ale ciężki przebieg dotyczy głównie osób z grup ryzyka. Należą do nich:

  • osoby po 50. roku życia,
  • palacze papierosów,
  • osoby nadużywające alkoholu,
  • chorzy przewlekle, na przykład na cukrzycę lub choroby płuc,
  • osoby z obniżoną odpornością, w tym po przeszczepach i w trakcie leczenia nowotworów.

Ponadto częściej chorują mężczyźni. Jeśli palisz, zajrzyj do artykułu o tym, jak dym wpływa na nasze ciało, bo uszkodzone drogi oddechowe łatwiej ulegają infekcjom.

Jak rozpoznaje się i leczy legionellozę?

Lekarz podejrzewa chorobę na podstawie objawów i wywiadu, na przykład niedawnego pobytu w hotelu, szpitalu czy uzdrowisku. Rozpoznanie potwierdza się badaniami laboratoryjnymi, najczęściej testem na obecność antygenu w moczu albo badaniem plwociny. Następnie stosuje się antybiotyki. W większości przypadków choroba jest uleczalna, zwłaszcza gdy leczenie zacznie się wcześnie. Najwięcej zgonów dotyczy osób starszych i z osłabioną odpornością.

Jak chronić się przed bakteriami Legionella w domu?

Najważniejsze jest utrzymanie właściwej temperatury wody i dbanie o instalację. W praktyce warto:

  1. utrzymywać ciepłą wodę w podgrzewaczu na poziomie co najmniej 55 do 60°C,
  2. po powrocie z urlopu spuścić przez kilka minut wodę z kranów i prysznica, najlepiej przy otwartym oknie,
  3. regularnie czyścić i odkamieniać słuchawki prysznicowe oraz perlatory,
  4. myć i dezynfekować nawilżacze powietrza oraz jacuzzi zgodnie z instrukcją,
  5. serwisować klimatyzację w samochodzie i w domu.

Z kolei w budynkach wielorodzinnych za jakość ciepłej wody odpowiada zarządca. Jeśli masz wątpliwości, możesz zapytać o wyniki badań wody na obecność bakterii Legionella.

Legionella w hotelach i na wakacjach

Co ciekawe, ogniska zachorowań często wiążą się z hotelami, basenami i statkami wycieczkowymi. Dlatego jeśli po powrocie z podróży masz gorączkę i kaszel, powiedz lekarzowi, gdzie przebywałeś. Ta informacja ułatwia szybkie rozpoznanie i wykrycie źródła zakażenia.

Najczęstsze pytania o bakterie Legionella

Czy legionelloza jest zaraźliwa?

Nie, ponieważ choroba nie przenosi się z człowieka na człowieka.

Czy można zarazić się, pijąc wodę z kranu?

Picie wody nie jest typową drogą zakażenia. Największe ryzyko stwarza wdychanie aerozolu, na przykład pod prysznicem.

Czy przegotowanie wody zabija bakterie?

Tak, wysoka temperatura niszczy bakterie. Natomiast dla całej instalacji stosuje się dezynfekcję termiczną lub chemiczną, którą zleca zarządca budynku.

Podsumowanie

Podsumowując, Legionella to bakteria wodna, która może wywołać ciężkie zapalenie płuc lub łagodną gorączkę Pontiac. Zarażamy się przez wdychanie kropelek wody, a nie od innych ludzi. Najlepszą ochroną jest gorąca woda w instalacji, czyste prysznice i nawilżacze oraz szybka wizyta u lekarza przy niepokojących objawach.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

Źródła

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!