Dobre rady babuni

Domowe porady i sprawdzone przepisy

Glikol w instalacjach: rodzaje, stężenie, ceny i zastosowania

Glikol, kolorowe płyny w probówkach w laboratorium
()

Glikol to płyn, bez którego trudno wyobrazić sobie wiele instalacji: chłodniczych, klimatyzacyjnych, solarnych czy z pompą ciepła. Jego główne zadanie to ochrona przed zamarzaniem przy jednoczesnym przenoszeniu ciepła lub chłodu. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest glikol, czym różni się etylenowy od propylenowego, jakie stężenie wybrać, ile kosztuje, jak dbać o glikol w instalacji i na co uważać ze względu na bezpieczeństwo.

Co to jest glikol?

Glikol to organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi. Jest bezbarwną, lekko oleistą cieczą o słodkawym smaku. W instalacjach stosuje się jego wodny roztwór, który zamarza w znacznie niższej temperaturze niż czysta woda. W technice najczęściej używa się dwóch rodzajów: glikolu etylenowego i glikolu propylenowego.

Glikol etylenowy a glikol propylenowy

Glikol etylenowy

Jest tańszy i ma bardzo dobre właściwości przenoszenia ciepła. Dlatego często stosuje się go w przemysłowych instalacjach chłodniczych, w układach wody lodowej i w płynach do chłodnic samochodowych. Jest jednak toksyczny. Połknięcie nawet niewielkiej ilości może być groźne dla człowieka i zwierząt, a słodki smak sprawia, że szczególnie narażone są dzieci i psy. Z tego powodu wszystkie wycieki trzeba natychmiast usuwać.

Glikol propylenowy

Ma znacznie niższą toksyczność. Według amerykańskiej agencji ATSDR wywołuje dużo mniej działań niepożądanych niż glikol etylenowy i jest dopuszczony między innymi jako dodatek do żywności i leków. Dlatego stosuje się go tam, gdzie liczy się bezpieczeństwo: w instalacjach solarnych, pompach ciepła, przemyśle spożywczym i w miejscach, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z wodą pitną. Jest jednak droższy i nieco gorzej przenosi ciepło.

Jakie stężenie glikolu wybrać?

Stężenie dobiera się do najniższej temperatury, jaka może wystąpić w instalacji. Im wyższe stężenie, tym niższa temperatura krzepnięcia. Jednocześnie rośnie lepkość płynu, a spada jego zdolność do przenoszenia ciepła, więc pompy muszą pracować ciężej. Dlatego nie warto przesadzać ze stężeniem. Dokładną temperaturę krzepnięcia dla danego stężenia zawsze podaje producent w karcie technicznej płynu.

Glikol w pojemniku ustawiony przy ścianie budynku

Glikol do instalacji kupuje się najczęściej w kanistrach lub beczkach.

Cena glikolu

Cena zależy od rodzaju glikolu, producenta, zawartości inhibitorów korozji, gotowego stężenia oraz ilości. Odmiana propylenowa jest zwykle droższa od etylenowej, a gotowe roztwory są tańsze od koncentratów w przeliczeniu na litr, ale zawierają już wodę. Średnio litr płynu kosztuje od kilku do kilkunastu złotych. Pamiętaj jednak, że cena to tylko jeden z czynników. Równie ważne są jakość, specyfikacja techniczna i zgodność z materiałami instalacji.

Zastosowanie glikolu w instalacjach

  • chłodnictwo i woda lodowa: płyn krąży w układach z agregatami wody lodowej, tzw. chillerami, i chroni wymienniki przed zamarznięciem,
  • klimatyzacja: w systemach z wodą lodową odbiera ciepło z pomieszczeń,
  • kolektory słoneczne: chroni instalację solarną zimą i znosi wysokie temperatury latem,
  • pompy ciepła: szczególnie gruntowe, w dolnym źródle,
  • ogrzewanie domów używanych sezonowo: chroni instalację, gdy budynek nie jest ogrzewany zimą,
  • motoryzacja: jako składnik płynów do chłodnic.

Więcej o glikolu w chłodnictwie przemysłowym przeczytasz w poradnikach glikol w układach chłodzenia oraz na stronie SKiC o glikolu etylenowym i wodzie lodowej.

Glikol w dużych zbiornikach na zewnątrz budynku

W dużych instalacjach chłodniczych glikolu potrzeba nawet kilkaset litrów.

Jak dbać o glikol w instalacji?

  1. Regularnie sprawdzaj stężenie roztworu, na przykład refraktometrem.
  2. Kontroluj odczyn pH. Z czasem płyn się starzeje, a powstające kwasy mogą powodować korozję.
  3. Wymieniaj płyn zgodnie z zaleceniami producenta, zwykle co kilka lat.
  4. Nie mieszaj różnych rodzajów glikolu i płynów różnych producentów.
  5. Do rozcieńczania używaj wody demineralizowanej, jeśli zaleca to producent.
  6. Zużyty płyn oddaj do punktu zbiórki odpadów, nie wylewaj go do kanalizacji ani do gruntu.

Bezpieczeństwo pracy z glikolem

Przechowuj płyn w oryginalnych, opisanych pojemnikach, z dala od dzieci i zwierząt. Przy pracy używaj rękawic i okularów ochronnych. W razie połknięcia, nawet niewielkiej ilości glikolu etylenowego, natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub dzwoń pod numer 112. Szczegółowe informacje znajdziesz zawsze w karcie charakterystyki produktu.

Najczęstsze pytania o glikol

Czy można mieszać glikol etylenowy z propylenowym?

Nie zaleca się tego, ponieważ płyny mogą mieć różne pakiety inhibitorów. Przy zmianie rodzaju glikolu instalację należy przepłukać.

Czy glikol można wlać do zwykłej instalacji c.o.?

Można, jeśli pozwala na to producent kotła i elementów instalacji. Trzeba jednak pamiętać o gorszym przewodzeniu ciepła i większych oporach przepływu niż przy wodzie.

Jak sprawdzić, czy glikol jest jeszcze dobry?

Wystarczy zmierzyć jego stężenie i pH. Zmętnienie, osad lub zmiana koloru to sygnał, że płyn trzeba wymienić.

Podsumowanie

Podsumowując, glikol chroni instalacje przed zamarzaniem i pozwala przenosić ciepło oraz chłód w niskich temperaturach. Glikol etylenowy jest tańszy i wydajniejszy, ale toksyczny, natomiast propylenowy jest bezpieczniejszy i sprawdza się w solarach, pompach ciepła i przemyśle spożywczym. Dobierz stężenie do najniższej temperatury pracy i regularnie kontroluj stan płynu. Jeśli interesują Cię inne materiały w domu, przeczytaj też, jakie są rodzaje szkła.

Źródła

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!